İçeriğe geç

Türk Ceza Muhakemesinde Hash Değerlerinin İspat Değeri: El Konulan Dijital Verinin Bütünlüğü, Zamanı ve Kaynağı

Hash Values as Evidence in Turkish Criminal Procedure: Integrity, Time and Origin of Seized Data

Av. Serkan KARA1

ORCID https://orcid.org/0009-0003-5903-0220

Yayın tarihi:

Diğer dillerde EnglishРусскийУкраїнська

Öz

Türk ceza muhakemesi el konulan dijital veriyi elkoyma sırasında alınan bir yedekle ve bu yedekten şüpheliye verilen bir kopyayla güvence altına alır, bilirkişiler de sonraki her kopyayı bu ana hash değeriyle bağlar. Türk doktrini hash değerini bütünlüğün güvencesi ve dijital bir mühür olarak okumakta, MD5 ve SHA-1 algoritmalarına yönelik yayımlanmış saldırılar ise bu değerlerin hiçbir şey kanıtlamadığı yolunda karşıt bir okumaya kapı açmaktadır. Çalışma, eşleşen bir hash değerinin el konulan verinin bütünlüğü, zamanı ve kaynağı hakkında neyi ispat ettiğini ve bundan bilirkişi raporu, mahkeme ve Anayasa Mahkemesinin 25.02.2027'den itibaren hüküm doğurmak üzere iptal ettiği CMK m. 134'ün yerini alacak düzenleme için ne çıktığını sormaktadır. Kanun, hazırlık çalışmaları, Siber Suç Sözleşmesi ve Anayasa Mahkemesinin iki kararı kriptografi ve adli bilişim standartları, deneyler ve Türk doktrini karşısında okunmuştur. Hash değeri yalnızca iki bit dizisinin aynı olup olmadığını cevaplar ve cevabın güvenilirliği sorunun gerektirdiği özelliğe bağlıdır. Bir kopyanın değişmediği ikinci ön görüntü direncine dayanır ve standart kuruluşları bu özelliği MD5 ve SHA-1 bakımından sağlam saymaktadır. Önceden hazırlanmış ikinci bir dosyanın dışlanması ise bu algoritmaların yitirdiği çakışma direncine dayanır. Hiçbir hash değeri hesaplandığı andan önceki zaman veya verinin kaynağı hakkında bir şey söylemez. Bilirkişi raporu her değerin hangi soruyu cevapladığını göstermeli, yeni düzenleme de yedeği ve savunma kopyasını koruyarak elkoyma anında çakışma direnci kabul edilen bir algoritmayla hesaplanmış bir değeri aramalıdır.

Anahtar Kelimeler: Delil Zinciri, Çakışma Direnci, Adli İmaj, Bilirkişi Raporu, Dijital Mühür, Anayasallık Denetimi.

Abstract

Turkish criminal procedure secures seized digital data by a backup taken at seizure and a copy of it given to the suspect, and experts tie every later copy to that moment with a hash value. The Turkish literature reads the digest as a guarantee and a digital seal, while the breaks of MD5 and SHA-1 invite the reading that such digests prove nothing. The article asks what a matching digest proves about the integrity, time and origin of seized data, and what follows for the report, the court and the provision replacing Article 134 of the Code of Criminal Procedure, annulled with effect from 25 February 2027. It reads the statute, its history, the Convention on Cybercrime and two constitutional decisions against the cryptographic and forensic standards and the doctrine. A digest answers only whether two bit sequences are identical, and how reliably depends on the property the question needs. That a copy is unchanged rests on second-preimage resistance, which the standards bodies still treat as intact for MD5 and SHA-1. Excluding a second file prepared in advance rests on collision resistance, which those algorithms have lost. No digest speaks to the time before it was computed or to the origin of the data. The report must name the question each digest answers, and the new provision should keep the backup and the defence copy and require a digest computed at seizure by a collision-resistant function.

Keywords: Chain of Custody, Collision Resistance, Second-Preimage Resistance, Forensic Imaging, Expert Evidence, Constitutional Review.

Extended Summary

A seized hard disk is examined through copies, often by several experts over months or years, and what lets a court treat the last copy as the disk that was seized is a short string computed from the data, the hash value or digest. Two readings surround it. The Turkish literature describes the digest as a fingerprint that guarantees integrity and as a digital seal. Since MD5 and SHA-1 were publicly broken, the opposite reading is also offered, that a record carrying only those digests proves nothing. The article argues that both misstate the science for the same reason: a digest proves one thing, and how reliably depends on which security property of the algorithm the question in the case requires. The question has a legislative side, because on 12 February 2026 the Constitutional Court annulled Article 134 of the Code of Criminal Procedure with effect from 25 February 2027.

Part I sets out the law. Article 134(3) and (4) require a backup of all data at seizure and a copy of it for the suspect, entered in a signed record, and the Code secures physical objects the same way with seals opened and replaced on the record. The government bill's reasons start from the right over personal information, the backup and the copy entered the Code after the committee stage, and Law No 6526 of 2014 made the copy mandatory in every seizure. Article 19(3) of the Convention on Cybercrime requires the power to maintain the integrity of seized data, and the Constitutional Court twice described the backup and the copy as safeguards of integrity. The 2026 annulment rested on the lack of rules on keeping and deleting the data after a final judgment and did not touch their integrity function. A regulation cannot carry the measure after 25 February 2027, because Article 13 of the Constitution requires a statute. Under Article 67 the expert explains the operations and conclusions and makes no legal evaluation.

Part II states the three properties named by NIST: collision resistance, preimage resistance and second-preimage resistance. MD5 collisions take seconds or minutes, and SHA-1 collisions, including chosen-prefix collisions, are practical. The best preimage attack on MD5 recorded by the IETF stands at 2 to the power of 123.4, and NIST still accepts SHA-1 where collision resistance is not required. Part III reads the Turkish doctrine (Şahin, Keskin, Ateş Benek, Özen and Özocak, Karataş), which is right in what it requires, a digest recorded at the scene in the presence of the defence, and imprecise in what it claims, a guarantee stated without its object. The forensic standards of SWGDE and Kessler's experiments draw the distinctions the doctrine lacks. SWGDE holds MD5 and SHA-1 acceptable for integrity verification because the published attacks cannot produce a file matching a pre-existing digest, but restricts evidential file identification to SHA-2 and SHA-3 and states that a digest protects only from the time it is made. Kessler showed that a colliding file inside a disk changes the digest of the whole image, a finding that does not reach a digest recorded for a single file. The article reads these technical distinctions as legal ones: which fact a matching digest proves depends on which property the inference requires, and the limits the standards state in passing are the limits of what a digest can prove in court.

Part IV reads a digest as evidence for a particular inference. A digest recorded at seizure proves the identity of a later copy even in MD5 or SHA-1, because no second-preimage attack is practical, but only against the recorded value and only for what it was computed over. Those algorithms cannot exclude a second file prepared in advance where a file handed over or identified by its own digest is disputed. A digest says nothing about time before it was computed, which the signed record and the time stamp of the Electronic Signature Law address, and nothing about origin. Part V draws the consequences: the report names the algorithm, the time, the data covered and the question each digest answers, and the provision replacing Article 134 should keep the backup and the defence copy, prefer a bit-level image, and require in the signed record a digest from a function that the standards in force accept for collision resistance. The United States rule on self-authenticating copies shows a legislature giving a digest effect on identity and none on origin. The June 2026 bill would have kept the backup and the copy and regulated fifteen-year retention without a word on the digest, the measure that makes integrity verifiable over that period.

GİRİŞ

El konulan bir sabit disk kopyalar üzerinden incelenir. İnceleme önce verisinin bir imajı, sonra bu imajın kopyaları üzerinde ve çoğu zaman birkaç bilirkişi tarafından aylar veya yıllar boyunca yapılır. Mahkemenin son kopyayı el konulan disk olarak kabul etmesini sağlayan, veriden hesaplanan kısa bir karakter dizisidir: hash değeri veya özet değer. ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsünün (NIST) adli tekniklere ilişkin kılavuzu bu işlemi tek cümleyle anlatır: Veri bütünlüğünün doğrulanması, asıl ve kopyalanmış verinin özet değerlerini araçlarla hesaplayıp aynı olduklarından emin olmak için karşılaştırmaktan ibarettir.2

Bu dizi hakkında iki okuma vardır. Türk literatürü hash değerini verinin bütünlüğünü güvence altına alan bir dosya parmak izi ve imaj alındıktan sonra sisteme hiçbir şey konulmadığını sağlayan dijital bir mühür olarak tarif eder.3 MD5 ve SHA-1 algoritmaları kamuya açık biçimde kırıldığından beri karşıt okuma da mümkündür: Yalnızca bu değerleri taşıyan bir kayıt hiçbir şey kanıtlamaz. Bu çalışma iki okumanın da bilimi aynı nedenle yanlış ifade ettiğini savunmaktadır. Bir hash değeri tek bir şeyi ispat eder ve bunu ne kadar güvenilir biçimde ispat ettiği, davadaki sorunun algoritmanın hangi güvenlik özelliğini gerektirdiğine bağlıdır.

Sorunun bir yasama boyutu da vardır. Anayasa Mahkemesi 12.02.2026'da bilgisayarlarda arama, kopyalama ve elkoymayı düzenleyen 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 134. maddesini iptal etmiş ve iptalin yürürlüğe girmesini dokuz ay sonraya, 25.02.2027'ye ertelemiştir.4 Yerini alacak hüküm el konulan verinin nasıl güvence altına alınacağını yeniden söylemek zorundadır. Mahkemenin gerekçesi kişisel verilerin saklanması ve silinmesine ilişkindir ve hem bu karar hem de aynı maddenin daha önceki denetimi yedeği ve savunma kopyasını verinin bütünlüğünün güvencesi olarak tarif eder. Yeni hükmün iptal edilen metnin hiç anmadığı hash değeri hakkında da bir şey söyleyip söylememesi gerektiği, bir hash değerinin neyi ispat edebildiğine bağlıdır.

Çalışmanın araştırma sorusu şudur: Eşleşen bir hash değeri el konulan verinin bütünlüğü, zamanı ve kaynağı hakkında neyi ispat eder ve bundan bilirkişi raporu, raporu değerlendiren mahkeme ve m. 134'ün yerini alacak hüküm için ne çıkar? Savunulan görüş, elkoyma anında kaydedilen bir hash değerinin algoritma MD5 veya SHA-1 olsa bile sonraki bir kopyanın aynılığını ispat ettiği, bu algoritmaların aynı değeri paylaşacak biçimde önceden hazırlanmış ikinci bir dosyayı artık dışlayamadığı ve hiçbir hash değerinin hesaplandığı andan önceki zaman veya verinin kaynağı hakkında bir şey söylemediğidir.

Çalışmada doktriner ve disiplinlerarası bir yöntem izlenmiştir. CMK, Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği ve Elektronik İmza Kanunu UYAP Mevzuat ve İçtihat Programından, Kanun'un hükümet tasarısı ve gerekçesi TBMM sıra sayısından, Siber Suç Sözleşmesi ve açıklayıcı raporu Avrupa Konseyinin kendi metinlerinden, Anayasa Mahkemesinin iki kararı Resmi Gazete'den okunmuştur. Resmi Gazete nüshaları taranmış görüntü olduğundan optik karakter tanıma ile okunmuş, atıf yapılan her kısım sayfa görüntüsüyle karşılaştırılmıştır.5 Kriptografi standartları NIST'ten ve İnternet Mühendisliği Görev Gücünden (IETF), kriptografi çalışmaları Uluslararası Kriptoloji Araştırmaları Derneğinden, adli bilişim standartları Dijital Delil Bilimsel Çalışma Grubundan (SWGDE), deneyler dergisinden, Türk doktrini dergilerin kendi platformlarından okunmuştur. Kaynaklar 20 ve 21 Ekim 2026'da, CMK 26.10.2026'da yeniden okunmuştur. Yabancı dildeki metinlerden yapılan çeviriler yazara aittir. Çalışmanın konusu el konulan verinin kopyalarını doğrulamak için kullanılan hash değeridir. Bilinen dosyaları tanımlamak için kullanılan değerlere yalnızca bu kullanıma ışık tuttukları ölçüde değinilmiş, ceza mahkemelerinin hash değerlerine ilişkin kararları ise bulunanlar dar bir dosya kategorisine ilişkin olduğundan ve konuları genel sorudan uzaklaştıracağından dışarıda bırakılmıştır.

I. HUKUKİ ÇERÇEVE

A. Kanun Metni: Yedek, Kopya ve Tutanak

CMK m. 134 bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde aramayı, verilerin kopyalanmasını ve bunlara elkoymayı düzenler. Bu çalışmanın sorusu bakımından iki fıkra belirleyicidir. Üçüncü fıkraya göre “Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoyma işlemi sırasında, sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır.” Dördüncü fıkraya göre “Üçüncü fıkraya göre alınan yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır.”6 Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği kuralı tekrarlar, yedeği bilgisayar ağlarına, uzak kütüklere ve taşınabilir aygıtlara genişletir ve 2016'dan beri yedeğin kopyasının elektronik ortamda çıkarılmasını ister.7

Kanun hash değerinden söz etmez. Belirlediği şey bir an ve bir araçtır: Verinin güvence altına alındığı an olan elkoyma ve savunmanın iddia makamını bu ana bağlı tutabileceği araç olan kendi kopyası. Kanun fiziki eşyada aynı anı mühürle güvenceye alır. Mühür altında bilirkişiye verilecek eşyanın listesi ve sayımı bir tutanakla belirlenir ve bilirkişi mühürlerin açılmasını ve yeniden konulmasını tutanakla belirtmek zorundadır.8 Hash değeri bilirkişinin aynı işi veri için yapma aracıdır. Sonraki her kopyayı hem yedeğe hem savunma kopyasına bağlar ve iki kopya arasındaki karşılaştırmayı bir güven meselesi olmaktan çıkarıp bir hesap meselesi haline getirir.

B. Kuralın Amacı: Tasarı, Sözleşme ve Anayasa Mahkemesi

Kanun'a dönüşen hükümet tasarısı bilgisayarlarda aramayı 110. maddesinde düzenlemişti. Gerekçesi temel insan haklarından biri saydığı ve bu nedenle ancak kanunla sınırlanabileceğini belirttiği kişisel bilgiler üzerindeki haktan ve bilgisayar kayıtlarının ceza davasında delil, iz ve emare oluşturacağı tespitinden yola çıkar. Madde hem bu delili ulaşılabilir kılmak hem de bireysel menfaatleri korumak amacını taşımış, verileri şifreli bir cihaza geçici olarak elkonulmasına, şifre çözüldükten sonra cihazın “bilgisayardaki bilgilere zarar vermeden” derhal iade edilmesi şartıyla izin vermişti.9 Ne tasarı ne de Adalet Komisyonunun kabul ettiği metin yedeği veya savunma kopyasını içeriyordu. Komisyonun 134. maddesi yalnızca bugünkü ilk iki fıkradan oluşmuş, yedek, kopya ve tutanak Kanun'a komisyon aşamasından sonra girmiştir.10 İlk metinde kopya şüpheliye ancak istemi halinde verilirdi. 2014 tarihli ve 6526 sayılı Kanun “İstemesi halinde, bu” ibaresini üçüncü fıkraya göre alınan yedeği gösteren ibareyle değiştirmiş, böylece kopya her elkoymada çıkarılıp verilir hale gelmiştir.11

Kuralın uluslararası kaynağı amacını daha doğrudan adlandırır. Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesi'nin 19(3) maddesi taraflardan, makamlarına bilgisayar verilerine elkoyma veya onları benzer biçimde güvence altına alma, bu verilerin bir kopyasını çıkarma ve saklama ve saklanan verinin bütünlüğünü koruma yetkisi vermelerini ister.12 Açıklayıcı rapor, tedbirler maddi olmayan veriye ilişkin olduğu için onları güvenceye almak üzere ek tedbirler gerektiğini, yani verinin bütünlüğünün veya delil zincirinin korunması gerektiğini ve bunun kopyalanan veya alınan verinin elkoyma anında bulunduğu devlette tutulması ve ceza yargılaması süresince değişmeden kalması anlamına geldiğini açıklar.13 Rapor Sözleşme'nin bağlayıcı bir yorumu olmadığını belirtir, ama hazırlayanların ne kastettiğini kaydeder.14 Türkiye Sözleşme'yi 10.11.2010'da imzalamış, onaylanması 22.04.2014 tarihli ve 6533 sayılı Kanun'la uygun bulunmuştur.15

Anayasa Mahkemesi yedeği ve kopyayı aynı biçimde okumuştur. Mahkeme m. 134'te 2018'de yapılan değişiklikleri denetlerken üçüncü ve dördüncü fıkraların güvenceler içerdiğini ve “Bu güvenceler dijital verilerin bütünlüğü ve güvenilirliğini sağlamak amacıyla oluşturulmuştur.” diyerek bütün verilerin yedeklenmesi ve kopyasının şüpheliye verilmesi yükümlülüğünün dijital verilere sonradan müdahale imkanını ortadan kaldırdığını, böylece delilin hukuka uygun elde edilip korunduğunu kabul etmiştir.16 Mahkeme olay yerinde kopyalamanın uzun süreceği hallerde verinin daha uygun bir ortamda güvenli biçimde elde edilip saklanabilmesi için elkoymanın gerekebileceğini ve bunun yargısal hataların önlenmesine de yardım edebileceğini eklemiştir.17 İlk ifadesinin de desteklediği bir okuma savunma kopyasını savunmaya tanınmış bir kolaylık sayar. 2014 değişikliği, Sözleşme'nin dili ve Mahkemenin gerekçesi ise öbür yönü gösterir. Kopya verinin değişmeden kalmasını sağlayan mekanizmanın parçasıdır ve savunmaya olduğu kadar mahkemeye de hizmet eder, çünkü yargılamaya sonraki her kopyanın ölçülebileceği ikinci ve bağımsız bir dayanak verir.

C. 2026 İptali

Anayasa Mahkemesi, bir kaçakçılık davasına bakan ilk derece ceza mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine, bilgisayarlarda arama yapılmasına, kayıtların kopyalanmasına ve çözülerek metin haline getirilmesine izin veren m. 134/1'in ilk cümlesini ve şifre veya gizlenmiş bilgiler nedeniyle erişilemeyen hallerde elkoymaya izin veren m. 134/2'nin ilk cümlesini iptal etmiştir. Üçüncü ve dördüncü fıkralar ve maddenin geri kalanı bu cümleler olmadan uygulanamayacağından geri kalanı da kendi esası incelenmeksizin 6216 sayılı Kanun'un 43(4) maddesi uyarınca iptal etmiştir.18 Mahkeme kuralların açık ve öngörülebilir olduğunu, meşru bir amaç izlediğini, gerekli olduğunu ve hakim kararı ile ona karşı itirazın Anayasa'nın 20/2 maddesindeki güvenceleri karşıladığını kabul etmiştir. Sınırlamayı ise kesin hükümden sonra verilerin saklanmasını, silinmesini, bunların süre ve usulünü, silinmeyen verilerin işlenmesinin kısıtlanmasını ve ilgilinin bu konudaki haklarını hiçbir kanunun düzenlememesi nedeniyle orantısız bulmuştur.19 İptalin doğuracağı boşluk kamu yararını zedeleyeceğinden iptal 25.05.2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra, 25.02.2027'de yürürlüğe girecektir. UYAP'taki CMK metni iptali ve bu tarihi kaydetmekte, m. 134'ün yerine yeni bir hüküm içermemektedir.20

Karar burada üçüncü ve dördüncü fıkralar hakkında söyledikleri bakımından önemlidir. Mahkeme hüküm lehine saydığı güvenceler arasında yedeğin ve savunma kopyasının “dijital verilere sonradan müdahale edilme ihtimalinin ortadan kaldırılması”nı, delilin hukuka uygun elde edilip korunmasını ve hem yargı makamlarındaki hem de şüphelideki kopyanın bağımsız olarak incelenebilmesini sağladığını tekrarlamıştır.21 Hükmün şüphelinin delil olarak kullanılan veriyi öğrenmesine, delile ve raporlara doğrudan ulaşmasına, kullanılmasına itiraz etmesine ve “bunların güvenilirliğini test etmesini” sınırlamadığını da kabul etmiştir.22 Beş üye karşı oy kullanmıştır. Onlara göre verilerin saklanması ve imhası arşiv mevzuatıyla ve kıyasen iletişimin denetlenmesinde elde edilen kayıtların imhasına ilişkin kuralla zaten düzenlenmiştir.23 Saklama sorusunda hangi görüş doğru olursa olsun, bu görüşler yedeğin ve kopyanın bütünlük işlevine dokunmaz. Bu işlev esastan incelenmemiş, iki kararda da övülmüş ve çoğunluğun eksik bulduğu şey olmamıştır.

Madde 134, 25.02.2027'ye kadar yürürlüktedir. Karşı görüş, Yönetmeliğin 17. maddesi iptal edilen hükmün özünü tekrarladığı için tedbirin bu tarihten sonra Yönetmelikle sürdürülebileceğini ileri sürebilir. Arama kararını tekrarlayan 17. maddenin birinci fıkrası zaten durdurulmuştur: UYAP'taki metin bu fıkranın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23.01.2025 tarihli kararıyla yürütmesinin durdurulduğunu kaydetmektedir. Görüş her halükarda kabul edilemez. Anayasa'nın 13. maddesi temel hak ve özgürlüklerin “ancak kanunla sınırlanabilir” olduğunu öngörür ve Mahkeme bu şartı tam da bu hükme uygulamıştır.24 Bir yönetmelik kanuni bir tedbiri uygulayabilir, ama onun kanuni dayanağını sağlayamaz. El konulan verinin nasıl güvence altına alınacağına ilişkin kural bu nedenle kanun koyucu tarafından yeniden yazılmak zorundadır ve Sözleşme'nin 19(3) maddesindeki bütünlüğü koruma yükümlülüğü o zaman da yerinde olacaktır.

D. Bilirkişi Delili ve Değerlendirilmesi

Bir hash değerinin anlamı bilirkişinin ve mahkemenin konusudur. Bilirkişiye çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde başvurulur, genel bilgi veya tecrübeyle ya da hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenebilecek konularda başvurulmaz. Madde 67/1 bilirkişiden yaptığı işlemleri ve vardığı sonuçları açıklamasını ister, m. 67/3 de hakim tarafından yapılması gereken hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunmasını yasaklar.25 Taraflar yeni bilirkişi incelemesi isteyebilir, rapora itiraz edebilir ve kendi seçtikleri bir uzmandan bilimsel mütalaa alabilir.26 Hakim ancak duruşmaya getirilip tartışılan delillere dayanarak karar verir ve onları vicdani kanaatiyle serbestçe takdir eder. Suçlama hukuka uygun olarak elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir ve hukuka aykırı elde edilen delil reddedilir.27 Bir hash değerini serbestçe takdir eden mahkemenin onun neyi gösterip neyi gösteremeyeceğini bilmesi, onu raporlayan bilirkişinin de hangi soruyu cevapladığını söylemesi gerekir. O sorunun algoritmanın hangi özelliğini gerektirdiği teknik bir meseledir. Cevaptan hangi sonucun çıkarılabileceği ise hukuki bir meseledir ve eşleşen bir hash değerinin delilin gerçek olduğunu ispat ettiğini söyleyen bilirkişi birinciden ikinciye geçmiş olur.

II. KRİPTOGRAFİK ÖZELLİKLER VE ALGORİTMALARIN DURUMU

A. Üç Özellik

Kriptografik bir hash fonksiyonu her uzunluktaki veriyi sabit uzunlukta bir değere dönüştürür. NIST'in hash uygulamalarına ilişkin tavsiyesi onaylı bir fonksiyondan beklenen üç özelliği sayar.28 Çakışma direnci aynı hash değerini veren iki farklı girdinin bulunmasının hesaplama bakımından olanaksız olmasıdır ve bu saldırıda iki girdiyi de saldırgan seçer. Ön görüntü direnci rastgele seçilmiş bir hash değeri verildiğinde onu üreten bir girdinin bulunmasının olanaksız olmasıdır. İkinci ön görüntü direnci ise belirli bir girdi verildiğinde aynı hash değerini veren farklı bir girdinin bulunmasının olanaksız olmasıdır. Burada ilk girdi sabittir ve saldırgan ona uymak zorundadır. L bitlik çıktısı olan bir fonksiyonun beklenen gücü çakışmalara karşı L/2, ön görüntülere karşı L ve genel olarak ikinci ön görüntülere karşı L bittir. NIST bu çalışmanın dayandığı sonucu çıkarır: Bir uygulama için uygun olmayan bir hash fonksiyonu, aynı güvenlik özelliklerini gerektirmeyen başka uygulamalar için uygun olabilir.29 Bir algoritmanın kırılıp kırılmadığı bu nedenle tek cevabı olan bir soru değildir. Algoritma bir özellik bakımından kırılır.

Sıklıkla anılan dördüncü bir nitelik bu üçünden biri değildir. Girdideki her değişiklik, ne kadar küçük olursa olsun, çıktıyı yeni değerin eskisiyle görünür bir ilişkisi kalmayacak kadar değiştirir. Bu nitelik bir hash değerinin kazara bozulmayı ve özensiz değişikliği neden yakaladığını açıklar, ama algoritmanın kendisi üzerinde çalışan bir saldırgan hakkında hiçbir şey söylemez. Bir fonksiyon tek bir bitin değişmesiyle çıktısını tamamen değiştirebilir ve yine de özenle kurulmuş iki farklı girdinin aynı çıktıyı vermesine izin verebilir. Ayrım önemlidir, çünkü tek bit argümanı Türk literatürünün hash değerlerinin güvenilirliği için ileri sürdüğü argümandır (III).

B. MD5 ve SHA-1

Wang ve Yu 2005'te MD5 için yaklaşık on beş dakika ile bir saat arasında çakışma bulan bir saldırı yayımlamıştır.30 IETF 2011'de MD5 çakışmasını standart bir dizüstü bilgisayarda yaklaşık bir dakikada bulan saldırıları ve on saniye veya daha kısa bir süre iddiasını kaydetmiş, çakışma direnci gerektiğinde MD5 kullanmanın ihtiyatlı olmadığı sonucuna varmıştır. Aynı belge MD5'e karşı en iyi ön görüntü saldırısının karmaşıklığını 2123,4 olarak kaydeder ve bunu hala oldukça yüksek bulur.31 Stevens ve arkadaşları 2017'de tam SHA-1 için ilk çakışmayı yayımlamış, çakışan mesajların başlangıcını, saldırganın farklı görsel içerik gösteren ve aynı SHA-1 değerini taşıyan iki PDF belgesi üretebileceği biçimde seçmiş ve hesaplama maliyetini yaklaşık 6.500 CPU yılı ve 100 GPU yılı olarak vermiştir.32 Leurent ve Peyrin 2020'de SHA-1 için iki mesajın saldırganın seçtiği herhangi iki önekle başlayabildiği ilk seçilmiş önekli çakışmayı hesaplamış, donanım kiralama maliyetini bir çakışma için yaklaşık 11.000, seçilmiş önekli çakışma için 45.000 ABD doları olarak vermiş ve 2009'dan beri MD5'e karşı pratik olan saldırıların artık SHA-1'e karşı da pratik olduğu sonucuna varmıştır.33

C. Standart Kuruluşlarının Tutumu

NIST'in Mart 2019 tarihli geçiş tavsiyesi SHA-1'in dijital imza üretiminde kullanılmasına izin vermez, ama dijital imza dışındaki uygulamalarda çakışma direnci gerektirmeyen uygulamalar için kabul edilebilir olduğunu, SHA-256'nın da içinde bulunduğu SHA-2 ailesinin ise bütün hash uygulamaları için kabul edilebilir olduğunu belirtir.34 NIST Aralık 2022'de SHA-1'i belirlenmiş son protokollerinde 31.12.2030'a kadar kullanmayı bırakacağını duyurmuştur. Daha önce de federal kurumlara SHA-1'i dijital imza üretimi gibi çakışma saldırılarının kritik bir tehdit olduğu durumlarda kullanmamalarını söylemişti.35 SHA-256 Güvenli Hash Standardı FIPS 180-4'te düzenlenmiştir.36 Kayıt böylece kesindir. MD5 ve SHA-1 için istendiğinde çakışma üretilebilmektedir. Var olan bir dosyayı alıp aynı değeri taşıyan farklı bir dosya üretmek anlamına gelen ikinci ön görüntü saldırısı ise ne IETF'nin ne de NIST'in pratik olarak kaydettiği bir saldırıdır.

III. LİTERATÜRÜN DURUMU

A. Türk Doktrini

Madde 134'e ilişkin Türk literatürü hash değerini bir güvence olarak ele alır. Şahin tedbirin bütününü incelerken yedeğin savunmanın bulunduğu bir ortamda elkoymadan önce veya elkoyma sırasında alınması gerektiğini, aksi halde delilin güvenilirliğine yönelik itirazların yargılamayı uzatacağını, imajın sistem kapalıyken alınması gerektiğini, çünkü çalışan bir sistem üzerindeki işlemin delilin güvenliğini tehlikeye soktuğunu ve disklerin imajının alınıp hash değeriyle dijital mühür yapılmasının imajdan sonra sisteme veri konulmadığını ve müdahale edilmediğini güvence altına aldığını belirtir.37 Şahin, Dülger'e atıfla, mevzuatın yalnızca yedekleme ve kopyalamadan söz ettiğini, imaj veya hash değerinden söz etmediğini, boş sektörleri dışarıda bıraktığı için yedek veya kopyanın imajdan farklı olduğunu ve soruşturmacıların uluslararası standartları izleyerek her soruşturmada kendiliğinden imaj ve hash değeri aldığını kaydeder. Karataş da iptalden sonra yazdığı çalışmada imaj sonunda hesaplanan değeri sonraki her müdahaleyi tespit edilebilir kılan dijital mühür olarak tarif eder.38

Keskin önceki çalışmalara dayanarak hash değerini dijital dosyaların verinin bütünlüğünü güvence altına alan parmak izi olarak tarif eder, en çok kullanılan algoritmalar olarak SHA-256, MD5 ve SHA-1'i sayar ve tek bir bitin değişmesiyle değerin değişmesini hash algoritmalarının güvenilir bir yöntem olduğunun göstergesi sayar. Buna dayanarak cihazların olay yerinde imajdan önce, imajın da sonra hash değerinin alınmasını, eşit değerlerin tutanağa yazılmasını ve tutanağın bir örneğinin savunmaya verilmesini, laboratuvarın da bilirkişi incelemesinden önce değeri yeniden hesaplamasını ve makamların bunu olay yerindeki değerle karşılaştırmasını önerir. Bu görüşe göre eşit değerler imaj sırasında veri eklenip çıkarıldığı şüphesini ortadan kaldırır.39 Ateş Benek hash değerini yedeklenen verinin bütünlüğünü sağlayan değer olarak tarif eder, ilk kez Özen ve Özocak'ın ileri sürdüğü hash değeri alınması gibi teknik gerekliliklerin kanuna yazılması gerektiği görüşüne katılır ve kopyalanan verinin kağıda yazdırılmasını isteyen m. 134/5'in gereksiz ve terabaytlarca veri için imkansız olduğu eleştirisine iştirak eder.40

Bu görüşler istedikleri bakımından doğru, iddia ettikleri bakımından belirsizdir. Şahin'in savunmanın varlığı ve olay yerinde kayıt konusundaki ısrarı ve Keskin'in olay yerinde ve laboratuvarda yeniden hash alma usulü, IV. bölümde açıklanan nedenlerle bir hash değerine gücünü veren şeyin ta kendisidir. Ancak hash değerine bağladıkları güvence konusu gösterilmeden ifade edilmektedir. Bir hash değeri sisteme hiçbir şey konulmadığını güvence altına almaz. Sonradan incelenen kopyanın, kaydedilen değerin hesaplandığı veriyle aynı olduğunu güvence altına alır. Bu daha dar bir önermedir ve mahkemenin dayanabileceği tek önermedir. Keskin'in tek bit argümanı kazara değişikliğe ilişkindir ve algoritmaların kasıtlı manipülasyona karşı güvenilir olduğu sonucunu taşıyamaz, çünkü II. bölümde gösterildiği üzere bir fonksiyon her bite tepki verip yine de bir çakışmaya yenik düşebilir. MD5 ve SHA-1'i SHA-256'nın yanına koyan liste, tartışmalı bir dosyanın gerektirdiği özellik bakımından konumları farklı olan algoritmaları eşdeğer sayar. Ateş Benek'in kanuni bir kural çağrısı ise bu çalışmanın analizine göre doğrudur ve m. 134'ün iptali onu güncel hale getirmiştir.

B. Adli Bilişim Standartları ve Deneyler

Adli bilişim literatürü Türk doktrininin yapmadığı ayrımları yapar. SWGDE 2019 tarihli tutumunda MD5 ve SHA-1'in adli bilişimde bütünlük doğrulaması ve dosya tanımlama uygulamaları için kabul edilebilir kaldığını, dijital imza ve diğer güvenlik uygulamaları için yalnızca SHA-2 ve SHA-3'ün uygun olduğunu ve bütün kullanıcıların araçlar destekledikçe bunlara geçmesi gerektiğini belirtir.41 Gerekçesi bu çalışmanın yaptığı ayrımdır. MD5 ve SHA-1'e yönelik yayımlanmış saldırılar aynı değeri taşıyan iki farklı dosya üretmek için kullanılabilir, ama değeri önceden var olan bir dosyanınkine uyan farklı bir dosya yaratmak için kullanılamaz ve ele aldığı algoritmaların hiçbirine karşı ön görüntü saldırısı bulunmadığından delili fark edilmeden manipüle etmenin tek yolu bunu hash alınmadan önce yapmaktır.42 Aynı belge iki sınır koyar: Hash değerleri bu korumayı yalnızca alındıkları andan itibaren sağlar ve güvenli biçimde saklanmalarına bağlıdır. Bir dosyanın değeriyle tanımlanması görsel veya başka bir inceleme olmaksızın kendisi delil olarak kullanılacaksa yalnızca SHA-2 ve SHA-3 değerleri uygundur.43 SWGDE'nin Haziran 2026'da görüşe açılan veri bütünlüğü taslağı da edinim değerinin toplamanın olabildiğince erken aşamasında hesaplanmasını ister ve mobil cihazlar için hash değerinin edinilen verinin belirli bir cihazdan geldiğini ispat etmek için tasarlanmadığını belirtir.44

Kessler bir dosya çakışmasının adli imaj için doğurduğu senaryoyu denemiştir. Bir dosya dışında aynı olan, o dosyanın iki sürümünün aynı boyutta olduğu, aynı bayt konumlarını işgal ettiği ve aynı MD5 değerini paylaştığı iki disk farklı imaj değerleri vermiş, yayımlanmış SHA-1 çakışmasıyla yapılan izleme deneyi de aynı sonucu vermiştir.45 Bunun nedeni imajın değerinin dosya sistemi yapıları ve ayrılmamış alan dahil diskin bütün bit içeriği üzerinden hesaplanması, dolayısıyla eşit dosya değerlerinin eşit imaj değerleri doğurmamasıdır. Kessler hem tek tek dosyaların hem de bütün imajın hash değeri alındıkça dosya çakışmalarının adli kopyanın delil bütünlüğünün doğrulanmasında bir etken olmadığı sonucuna varmıştır.46

Adli bilişim standartlarının tutumu kendi çerçevesi içinde isabetlidir, ancak bu çerçeve ifade edildiğinden dardır. SWGDE'nin delili fark edilmeden manipüle etmenin tek yolunun hash alınmadan önce bunu yapmak olduğu cümlesi doğrudur, ama bir çakışma çifti tam olarak hash alınmadan önce hazırlanmış ve sonradan bir ikame için kullanılabilecek bir manipülasyondur ve SWGDE'nin delil niteliğindeki dosya tanımlamasını SHA-2 ve SHA-3'e özgülemesi hazırlayanların bunu gördüğünü gösterir. Kessler'in deneyleri bir disk imajı içindeki çakışan bir dosyanın fark edilmeden geçebileceği kaygısını bütün imajın değeri bakımından cevaplar. Yalnızca tek bir dosya için kaydedilen değere uzanmaz ve bir tarafça teslim edilen bir dosya veya başka yerden bilinen bir değerle karşılaştırılarak tanımlanan bir dosya olağan olarak bu biçimde tespit edilir.

C. Çalışmanın Ayrıldığı Nokta

Türk doktrini sınırlarını göstermeden bir güvence ifade etmektedir. Adli bilişim literatürü sınırları göstermekte, ama bunları bilirkişiye hangi algoritmayı kullanacağı, ne zaman ve neyin hash değerini alacağı konusunda talimat olarak ifade etmektedir. Hiçbiri hash değerini mahkemenin okuması gerektiği gibi, belirli bir sonuç için ileri sürülen bir delil olarak okumamaktadır. Bu çalışma adli bilişimin ayrımlarını hukuki ayrımlar olarak okumaktadır. Eşleşen bir hash değerinin hangi olguyu ispat ettiği, çıkarılacak sonucun hangi özelliği gerektirdiğine bağlıdır ve standartların geçerken andığı sınırlar, yalnızca hash alındığı andan itibaren koruma, güvenli kayıt ihtiyacı ve kaynağın ispat edilmemesi, hash değerinin mahkemede ispat edebileceklerinin sınırlarıdır.

IV. HASH DEĞERİNİN İSPAT ETTİĞİ

A. Bir Kopyanın Aynılığı

Ceza davasındaki olağan soru, bilirkişinin incelediği kopyanın elkoymada alınan yedek olup olmadığıdır. Yedek önce vardı, değeri kaydedildi ve soru, kaydedilen değere uyan farklı bir kopyayı birinin yapıp yapamayacağıdır. Bu bir ikinci ön görüntü sorusudur. Standart kuruluşlarının kaydına göre elkoymada kaydedilen bir MD5 veya SHA-1 değeri bu soruyu hala cevaplar ve SWGDE bütünlük doğrulaması için aynı sonuca varır.47 Kessler'in deneyleri bir disk içinde çakışan bir dosyanın ikamesinin imajın değerini değiştirdiğini, dolayısıyla bütün bir imajın değerinin dosya çakışmalarına bir dosyanın kendi değeri gibi açık olmadığını ekler.48

Çoğu zaman bir savunma itirazı olarak ileri sürülen karşı görüş, MD5 kırıldığı için yalnızca MD5 değeriyle tanımlanan bir imajın ispatlanmamış olduğunu söyler. Bu görüş iki özelliği karıştırır. MD5'in kırılması saldırgana çakışan iki yeni dosya üretme imkanı verir, önceden kaydedilmiş bir değere uyan bir dosya üretme imkanı vermez. Yalnızca kırılmaya dayanan bir itiraz, değer elkoymada kaydedilmişse bu nedenle reddedilmelidir. İkinci bir karşı görüş öbür yönden gider ve ilk nerede hesaplanmış olursa olsun eşleşen her değeri kesin sayar. Oysa cevap yalnızca kaydedilen değere karşı geçerlidir ve gücü kaydın gücüdür. Değer elkoymada imzalı tutanağa yazılmış ve onu taşıyan bir kopya savunmaya verilmişse, sonradan yapılacak bir ikame hem tutanağı hem savunmanın kopyasını aşmak zorundadır. Değer ilk kez laboratuvarda hesaplanmışsa laboratuvarın kopyasını ispat eder, fazlasını değil. Adli bilişim standardı da korumanın hash alındığı andan başladığını ve değerin güvenli saklanmasına bağlı olduğunu söyler.49 Kanun'un fiziki delil modeli olan, tutanakla açılıp yeniden konulan mühür de aynı sonuca götürür, çünkü bir mühür konulmadan önce olanlar hakkında hiçbir şey ispat etmez.

İlk sorunun içinde bir soru daha vardır: Kaydedilen değer neyin üzerinden hesaplanmıştır? Kanun sistemdeki bütün verilerin yedeğinden ve bu yedeğin kopyasından söz eder, doktrin ise dosyaların yedeğinin veya kopyasının, boş sektörleri ve silinmiş malzemeyi dışarıda bıraktığı için ortamın imajından farklı olduğunu vurgular (III.A). Sözleşme'nin açıklayıcı raporu da üzerine yazılmış eski verinin izlerinin taşıyıcıda kalabileceği için taşıyıcıya elkoymanın gerekebileceğini açıklarken aynı çizgiyi çizer (dn. 13). Bir hash değeri yalnızca hesaplandığı şeyin aynılığını ispat eder. Mantıksal bir yedeğin değeri sonradan incelenen dosyaların yedeklenen dosyalar olduğunu ispat eder ve hiç kopyalanmamış silinmiş veya ayrılmamış alan hakkında bir şey söylemez. Bit düzeyinde bir imajın değeri ise bütün ortamı kapsar ve Kessler'in deneylerinin gösterdiği gibi dosya çakışmalarına en az açık olan biçimdir. Tutanak bu nedenle değerin neyin üzerinden hesaplandığını göstermelidir, çünkü yalnızca yedekten söz eden bir hüküm bu soruyu her davada bilirkişiye ve mahkemeye yeniden bırakır.

B. Önceden Hazırlanmış İkinci Bir Dosya

Çakışma saldırısı saldırganın iki dosyayı da yaratmasını gerektirir. Birinin bir dosyanın içeriğini değeri tespit edilmeden önce biçimlendirebildiği ve kaydedilen değerin dosyanın kendisine ait olduğu her yerde önem taşır: bir tarafın veya üçüncü kişinin teslim ettiği ve kendi değeriyle kaydedilen bir dosya ya da değeri başka yerden bilinen bir değerle karşılaştırılarak delil olarak tanımlanan bir dosya. 2017 SHA-1 çakışması tam olarak böyle bir çifttir: farklı içerik gösteren ve tek bir değeri paylaşan iki belge.50 Bu türden bir dosya tartışmalıysa ve yalnızca MD5 veya SHA-1 değeri kaydedilmişse, değer aynı değeri taşıyan ve içeriği farklı ikinci bir dosyanın var olduğunu dışlayamaz. Adli bilişim standardı tanımlama bakımından paralel sonuca ulaşır: Bilinen bir değerle eşleşme incelemesiz olarak kendisi delil olacaksa yalnızca SHA-2 ve SHA-3 yeterlidir.51

Buradaki karşı görüş Kessler'in deneylerinin çakışma kaygısını giderdiğini ileri sürer. Deneyler bunu bütün bir imajın değeri için yapmıştır ve Kessler'in kendi sonucu açıkça hem dosyaların hem imajın hash değerinin alınması şartına bağlıdır. Yalnızca dosya için kaydedilen değere uzanmazlar ve bir dosyanın içeriğini tespit edilmeden önce kontrol eden tarafın yedekte bir ikiz tutabileceği durum budur. SHA-256 gibi bir SHA-2 değeri NIST tarafından çakışma direnci dahil her hash uygulaması için kabul edilmektedir52 ve onu MD5 veya SHA-1 değerinin yanına kaydetmek soruyu gelecek için kapatır. Yalnızca MD5 veya SHA-1 kaydedilmişse ve böyle bir dosyanın kaynağı tartışmalıysa, mahkeme değerin uyuşmazlığı cevaplamadığını, ağırlığı başka delillerin, dosyanın ortaya çıktığı koşulların ve ileri sürülen alternatiflerin içeriğinin taşıması gerektiğini bilmelidir.

C. Zaman

Bir hash değeri iki bit dizisinin hesaplandığı andan itibaren aynı olduğunu ispat eder. Önceden olanlar hakkında bir şey söylemez, dışında bir şey bunu kaydetmedikçe kendisinin ne zaman hesaplandığı hakkında da bir şey söylemez. Karşı görüş bir bilirkişi raporunda yazılı bir değeri veriyi elkoyma anına tarihlendiren bir şey sayar. Öyle değildir. Hukukun koruduğu an elkoymadır ve ilk kez sonradan, laboratuvarda hesaplanan bir değer elkoyma tutanağı ikisini bağlamadıkça cihazın alındığı andaki durumunu değil laboratuvarın kopyasını ispat eder. Türk hukuku elektronik veriyi bir zamana bağlayan bir aracı bilir: Elektronik İmza Kanunu'nun zaman damgası, bir elektronik verinin üretildiği, değiştirildiği, gönderildiği, alındığı veya kaydedildiği zamanın tespit edilmesi amacıyla elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından elektronik imzayla doğrulanan kayıttır.53 Bir değere uygulanan zaman damgası değerin o anda var olduğunu tespit eder. Ondan öncesine uzanmaz ve içerik hakkında değerin söylediğinden fazlasını söylemez. İmzalı elkoyma tutanağı elkoyma anı için aynı işlevi görür ve bunu şüphelinin veya vekilinin katılımıyla yapar. Hash değerinin yeri bu yüzden tutanaktır.

D. Kaynak

Bir hash değeri veriyi kimin oluşturduğunu, düzenlediğini veya yerleştirdiğini de söylemez. Değer kendisine verilen bitlerden hesaplanır. Bir cihazda bulunan dosyanın değeri dosyanın başka yerden bilinen bir dosyayla aynı olduğunu gösterebilir, ama cihaza nasıl geldiği veya onu kimin yaptığı hakkında bir şey göstermez. Karşı görüş bir dosya ile başka bir bağlamda kaydedilmiş bir değer arasındaki eşleşmeyi dosyanın gerçek olduğunun ve söz konusu cihazdan geldiğinin ispatı sayar. SWGDE'nin taslağı mobil cihazlar için tersini açıkça söyler: Hash değeri edinilen verinin belirli bir cihazdan geldiğini ispat etmek için değil, edinilen dosyaların edinimden inceleme ve analize kadar değişmeden kaldığını tespit etmek için vardır.54 Kaynak içeriğin kendisinin, üst verilerin, sistem kayıtlarının ve delil zincirinin sorusudur ve onu cevaplayan bilirkişi m. 67/1'in istediği gibi nasıl cevapladığını açıklamalıdır. Tasarı gerekçesinin bilgisayar kayıtlarını delil, iz ve emare olarak anması bu soruyu cevaplayan malzemeyi tarif eder ve hash değeri bu malzemenin parçası değildir.

V. RAPOR, MAHKEME VE YENİ HÜKÜM BAKIMINDAN SONUÇLAR

A. Bilirkişi Raporu ve Mahkeme

Kanun ve bilimden yeni bir düzenleme olmaksızın sağlam bir raporun içeriği çıkar. Bir hash değerine dayanan rapor onu hangi algoritmanın ürettiğini, ne zaman ve hangi veri üzerinden hesaplandığını ve ilk nerede kaydedildiğini belirtir ve her sonucun hangi soruyu cevapladığını söyler: bir kopyanın yedekle aynılığı, önceden hazırlanmış ikinci bir dosyanın dışlanması ya da verinin zamanı veya kaynağı ve bunun dayanağı. Bunlar m. 67/1'in bilirkişiden açıklamasını istediği işlemler ve sonuçlardır ve m. 67/3'ün hakime ayırdığı değerlendirmeyi mahkemeye bırakır. Bir kopyadan şüphe eden savunma onu kendi kopyasıyla sınayabilir ve m. 67/6 uyarınca bilimsel mütalaa alabilir. Anayasa Mahkemesi şüphelinin delilin güvenilirliğini test edebildiğini kabul ederken bu imkanı hükmün güvenceleri arasında saymıştır.55 Mahkeme bakımından sonuç simetriktir. Yalnızca bir kopyanın aynılığı tartışmalıysa ve değer elkoymada kaydedilmişse, çakışma özelliğinin kırılmış olması ondan şüphe etmek için bir neden değildir. Teslim edilen veya değeriyle tanımlanan bir dosyanın kaynağı tartışmalıysa, eşleşen bir MD5 veya SHA-1 değeri bir cevap değildir ve hiçbir hash değeri zaman veya kaynak sorusunu cevaplamaz. Her durumda çıkaracağı sonucun hangi özelliği gerektirdiğini bilen mahkeme, değeri ne abartarak ne de bir kenara atarak m. 217'nin istediği gibi serbestçe takdir edebilir.

B. Madde 134'ün Yerini Alacak Hüküm

İptal kanun koyucuya hükmü 25.02.2027'ye kadar yeniden yazma görevini bırakmıştır. Mahkemenin gerekçesi verilerin saklanması, silinmesi ve işlenmesinin kısıtlanmasına ilişkin kurallar ister. Mahkemenin iki kez bütünlük güvencesi olarak nitelediği yedeğe ve savunma kopyasına dokunmaz ve iki kararda da onları kaldırmak için bir neden yoktur. Onayı kanunla uygun bulunan Sözleşme'nin 19(3) maddesi el konulan verinin bütünlüğünü koruma yetkisini istemeye devam etmektedir. Yeni hüküm doktrinin eksik olduğunu söylediği şeyi, hash değerini, yazmak için de bir fırsattır.56 Yukarıdaki analize göre hüküm, koşullar elverdiğinde ortamın bit düzeyinde imajını, elkoymada bu imaj veya bu mümkün değilse tam yedek üzerinden hesaplanmış bir hash değerini ve bu değerin algoritmanın ve kapsadığı verinin adıyla birlikte imzalı tutanağa yazılmasını isterse, kaydedilen değerlerden en az biri NIST'in çakışma direnci gereken yerlerde hala kabul ettiği bir fonksiyondan gelirse ve savunma kopyası da aynı değerleri taşırsa mahkemeye en iyi hizmeti görür. Doktrinin büyük hacimler için imkansız diye eleştirdiği kağıda yazdırma kuralı da veriyi yeniden üretmeden tanımlayan değerlerin kaydına bırakılabilir.

Karşı görüş, bir fonksiyonu adıyla anan kanunun fonksiyonlar eskidikçe eskiyeceği gerekçesiyle algoritmanın adli bilişim uygulamasına bırakılmasını isteyebilir. İtiraz bir fonksiyonu adıyla anmak bakımından yerindedir, ama özelliğe uzanmaz. Adı konulmuş bir algoritma yerine yürürlükteki standartlarca çakışma direnci için kabul edilen bir fonksiyonu isteyen hüküm bilimi hareket ettikçe izler. NIST de bir fonksiyon ailesini her uygulama için kabul ederken bu tekniği kullanır. Mahkemenin istediği silme kuralları da bununla uyumludur. Bir dosya değerinden yeniden üretilemez,57 bu nedenle tutanak veri silindikten veya işlenmesi kısıtlandıktan sonra da değeri saklayabilir. Mahkemenin delilin saklanmasını gerektirebilecek bir neden olarak kendisinin andığı yargılamanın yenilenmesinde58 sonradan ortaya konulan bir kopya, örneğin savunmanın kendi kopyası, o zaman da elkoymada tespit edilen değerle karşılaştırılabilir. Sözleşme'nin istediği bütünlük ile Mahkemenin istediği silme aynı kısa karakter dizisine dayanmış olur.

Karşılaştırmalı hukuk aynı çizgileri çizen bir kanun koyucu gösterir. ABD Federal Delil Kuralları 2017'den beri elektronik bir cihazdan, depolama ortamından veya dosyadan kopyalanan veriyi, yetkin bir kişinin sertifikasıyla gösterilen bir dijital tanımlama süreciyle doğrulanmışsa kendiliğinden doğrulanmış sayar.59 Danışma Komitesi bu verinin bugün olağan olarak hash değeriyle doğrulandığını, asıl ve kopya için aynı değerlerin bunların tam kopya olduğunu güvenilir biçimde gösterdiğini ve kuralın gelecekteki teknolojinin sağlayacağı başka güvenilir tanımlama araçlarına imkan verecek kadar esnek olduğunu açıklamıştır.60 Sınırı da çizmiştir. Sertifika yalnızca kanıtın gerçeklik şartını karşıladığını gösterebilir, karşı taraf başka gerekçelerle itiraz etmekte serbesttir ve Komitenin örneğinde basılı bir internet sayfasının gerçek olduğunu gösteren taraf, sanığın beyanı o sayfaya koyduğunu bununla göstermiş olmaz.61 Amerikan kuralı böylece eşleşen bir değere bir kopyanın aynılığı bakımından usuli bir etki tanır, kaynak bakımından hiçbir etki tanımaz ve aracı adıyla değil işleviyle tarif eder. Komite notu hash fonksiyonlarının özellikleri arasında ayrım yapmaz. Bir Türk hükmü kuralın iki dersini, hash değerinin işinin bir kopyanın aynılığı olduğunu ve aracın işleviyle tarif edilmesi gerektiğini alabilir ve notun dışarıda bıraktığını, bir dosyanın kaynağı tartışmalı olabildiğinde fonksiyonun çakışmalara hala direnmesi gerektiğini ekleyebilir.

Kanun koyucunun iptale ilk cevabı bu noktanın ne kadar kolay gözden kaçtığını gösterir. 22.06.2026'da TBMM'ye sunulan bir teklif m. 134'ü, gerekçesine göre mevcut hükümleri aynen koruyarak, yeniden düzenleyecek ve bir altıncı fıkra ekleyecekti: Elde edilen veriler korunmaları için gereken tedbirlerle mahkemenin emanetinde tutulacak, kovuşturmaya yer olmadığı kararından veya kesin hükümden itibaren on beş yıl saklanıp sonra Cumhuriyet savcısının huzurunda tutanakla imha edilecek ve ilgililer saklama amacı ortadan kalktığında daha erken silinmesini hakimden veya mahkemeden isteyebilecekti.62 Teklif 7589 sayılı Kanun olarak kanunlaşmış, ancak UYAP'taki CMK metni bu kanunun m. 134'ü değil başka maddeleri değiştirdiğini ve m. 134'ün yalnızca iptal notunu taşıdığını göstermektedir.63 Karataş öneriyi, Mahkemenin kararı gibi sorunu yalnızca saklama ve imha sorunu olarak ele aldığı ve tam bir imajın on beş yıl saklanmasının soruşturmayla ilgisiz verileri devletin elinde tuttuğu için eleştirmiştir.64 Bu çalışmanın analizi ikinci bir boşluk ekler. Önerilen altıncı fıkra on beş yıl saklanacak veri için koruyucu tedbirler istemiş, ama bütünlüklerini bu süre boyunca doğrulanabilir kılan tek tedbiri adlandırmamış, üçüncü ve dördüncü fıkraları da saklanan kopyayı elkoyma anına bağlayan değer hakkında tek söz etmeden korumuştur. Kanun koyucu 25.02.2027'den önce hangi metni kabul ederse etsin, dışarıda bırakmaması gereken iki cümle bunlardır.

SONUÇ

Çalışmanın araştırma sorusu, eşleşen bir hash değerinin el konulan verinin bütünlüğü, zamanı ve kaynağı hakkında neyi ispat ettiği ve bundan bilirkişi raporu, mahkeme ve m. 134'ün yerini alacak hüküm için ne çıktığıydı. Bir hash değeri tek bir soruyu, iki bit dizisinin aynı olup olmadığını cevaplar ve bunu sorunun gerektirdiği özellik kadar güvenilir biçimde cevaplar. Elkoymada kaydedilen bir değer, algoritma MD5 veya SHA-1 olsa bile, sonraki bir kopyanın değişmediğini hala ispat eder, çünkü bu soru standart kuruluşlarının kırılmış olarak kaydetmediği ikinci ön görüntü direncine dayanır. Aynı MD5 veya SHA-1 değerini paylaşacak biçimde önceden hazırlanmış ikinci bir dosyanın varlığını dışlayamaz, çünkü bu soru bu algoritmaların yitirdiği çakışma direncine dayanır. Hiçbir güçteki hash değeri hesaplandığı andan önceki zaman veya verinin kaynağı hakkında bir şey söylemez. Tasarı gerekçesi, Siber Suç Sözleşmesi ve Anayasa Mahkemesinin iki kararı yedeği ve savunma kopyasını bütünlüğün araçları olarak tarif eder ve hash değeri bu bütünlüğün ölçüldüğü araçtır. Türk doktrini hash değerinin bütünlüğün aracı olduğunu söylemekte haklıdır, adli bilişim standartları da MD5 ve SHA-1'in bu kullanım için elverişli kaldığını söylemekte haklıdır, ama hiçbiri güvenceyi cevapladığı soruyla birlikte ifade etmez. Anayasa Mahkemesi kanun koyucuya kuralı yeniden yazmak için 25.02.2027'ye kadar süre vermiştir ve bunu yapan ilk teklif yedeği ve kopyayı korumuş, saklamayı düzenlemiş, hash değeri hakkında tek söz etmemiştir. Yedeği ve savunma kopyasını koruyan ve elkoymada imzalı tutanağa çakışmaya hala dirençli bir fonksiyondan gelen bir değeri yazan bir hüküm, her değerin hangi soruyu cevapladığını gösteren bir raporla birlikte, sayıya ispat edebildiğini ispat ettirir, fazlasını değil.

KISALTMALAR CETVELİ

  • AYM: Anayasa Mahkemesi
  • CMK: Ceza Muhakemesi Kanunu
  • dn.: dipnot
  • E.: esas
  • ETS: European Treaty Series
  • FIPS: Federal Information Processing Standards
  • IETF: Internet Engineering Task Force (İnternet Mühendisliği Görev Gücü)
  • K.: karar
  • m.: madde
  • MD5: Message Digest Algorithm 5
  • n: dipnot (mükerrer atıfta)
  • NIST: National Institute of Standards and Technology (ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü)
  • RFC: Request for Comments
  • RG: Resmi Gazete
  • s: section (bölüm)
  • S. Sayısı: Sıra Sayısı
  • SHA: Secure Hash Algorithm
  • SWGDE: Scientific Working Group on Digital Evidence (Dijital Delil Bilimsel Çalışma Grubu)
  • T.: tarih
  • TBMM: Türkiye Büyük Millet Meclisi
  • UYAP: Ulusal Yargı Ağı Projesi

KAYNAKÇA

Kitaplar ve Makaleler

Ateş Benek N, ‘Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma’ (2022) 10 [2] Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi.

Karataş Ş, ‘Dijital Aramalarda Verilerin İncelenmesi Usulü: CMK m. 134’ (2026) 11 [2] İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi.

Keskin S, ‘Bilişim Suçlarında Ceza Muhakemesi Kanununun 134. Maddesindeki Hükümlerin Uygulanmasında Yaşanan Aksaklıklar’ (2021) 11 [2] Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi.

Kessler GC, ‘The Impact of MD5 File Hash Collisions on Digital Forensic Imaging’ (2016) 11 [4] Journal of Digital Forensics, Security and Law.

Kessler GC, ‘The Impact of SHA-1 File Hash Collisions on Digital Forensic Imaging: A Follow-up Experiment’ (2016) 11 [4] Journal of Digital Forensics, Security and Law.

Leurent G and Peyrin T, ‘SHA-1 is a Shambles: First Chosen-Prefix Collision on SHA-1 and Application to the PGP Web of Trust’ (2020) IACR Cryptology ePrint Archive 2020/014.

Özen M ve Özocak G, ‘Adli Bilişim, Elektronik Deliller ve Bilgisayarlarda Arama ve El Koyma Tedbirinin Hukuki Rejimi (CMK M. 134)’ (2015) 2015 [1] Ankara Barosu Dergisi.

Stevens M, Bursztein E, Karpman P, Albertini A and Markov Y, ‘The First Collision for Full SHA-1’ (2017) IACR Cryptology ePrint Archive 2017/190.

Şahin C, ‘Ceza Muhakemesinde Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma (CMK m. 134)’ (2019) 1 [2] Yaşar Hukuk Dergisi.

Wang X and Yu H, ‘How to Break MD5 and Other Hash Functions’ (EUROCRYPT 2005).

Standartlar ve Resmi Metinler

Barker E and Roginsky A, Transitioning the Use of Cryptographic Algorithms and Key Lengths (NIST SP 800-131A Rev 2, March 2019).

Council of Europe, Convention on Cybercrime (ETS No 185, 23.11.2001) ve Explanatory Report.

Dang Q, Recommendation for Applications Using Approved Hash Algorithms (NIST SP 800-107 Rev 1, August 2012).

Kent K, Chevalier S, Grance T and Dang H, Guide to Integrating Forensic Techniques into Incident Response (NIST SP 800-86, August 2006).

National Institute of Standards and Technology, Secure Hash Standard (SHS) (FIPS PUB 180-4, August 2015) ve ‘NIST Retires SHA-1 Cryptographic Algorithm’ (15.12.2022).

Scientific Working Group on Digital Evidence, SWGDE Position on the Use of MD5 and SHA1 Hash Algorithms in Digital and Multimedia Forensics (18-F-004-1.0, 29.09.2019) ve Best Practices Regarding Data Integrity Within Digital Forensics (06-F-001-2.0, 17.06.2026, Draft for Public Comment).

Turner S and Chen L, Updated Security Considerations for the MD5 Message-Digest and the HMAC-MD5 Algorithms (RFC 6151, March 2011).

Yasama Belgeleri

Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu Tasarısı ile Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesi Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/535, 1/292), TBMM 22. Dönem 3. Yasama Yılı, S. Sayısı: 698.

Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3737) ve Gerekçesi (22.06.2026).

Mevzuat

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (RG 09.11.1982/17863 mükerrer).

15.01.2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu (RG 23.01.2004/25355).

04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (RG 17.12.2004/25673).

30.03.2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun (RG 03.04.2011/27894).

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği (RG 01.06.2005/25832).

Federal Rules of Evidence (United States), r 902(14) ve 2017 değişikliğine ilişkin Komite Notu.

Mahkeme Kararları

AYM, E. 2018/137, K. 2022/86, T. 30.06.2022 (RG 12.01.2023/32071).

AYM, E. 2023/128, K. 2026/36, T. 12.02.2026 (RG 25.05.2026/33264).

Dipnotlar

  1. Av., İstanbul Barosu. E-posta: skara@serkankara.av.tr. ORCID: 0009-0003-5903-0220. 2015'ten bu yana meslektedir ve Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Avukatlığın yanında yazılım geliştiricidir, on bir yaşından, MS-DOS yıllarından bu yana kod yazar ve makine öğrenmesiyle kod düzeyinde çalışır (Google Developer profili: https://g.dev/serka). Apple Developer Program üyesidir. Çalışma, aynı yazarın İngilizce makalesinin (serkankara.av.tr/articles/what-a-hash-value-proves-in-a-criminal-case/) Türk kaynaklarından yeniden kurulmuş Türkçe sürümüdür. Alıntılarda düzeltme işareti kullanılmamıştır. Çalışmanın hazırlanmasında araştırma ve yayın etiği ilkelerine uyulmuştur. Çalışma insan veya hayvan üzerinde yapılmış bir araştırmaya dayanmadığından etik kurul iznine tabi değildir. Makalenin tamamlandığı tarih: 26.10.2026. ↑

  2. Karen Kent vd., Guide to Integrating Forensic Techniques into Incident Response (NIST SP 800-86, August 2006) s 3.1.2: “Data integrity verification typically consists of using tools to compute the message digest of the original and copied data, then comparing the digests to make sure that they are the same.” ↑

  3. Cumhur Şahin, ‘Ceza Muhakemesinde Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma (CMK m. 134)’ (2019) 1 [2] Yaşar Hukuk Dergisi 271, 280. Salih Keskin, ‘Bilişim Suçlarında Ceza Muhakemesi Kanununun 134. Maddesindeki Hükümlerin Uygulanmasında Yaşanan Aksaklıklar’ (2021) 11 [2] Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 649, 654-655. ↑

  4. AYM, E. 2023/128, K. 2026/36, T. 12.02.2026 (RG 25.05.2026/33264), hüküm kısmı A-C. ↑

  5. UYAP Mevzuat ve İçtihat Programı <https://mevzuat.adalet.gov.tr/>, 20 ve 21.10.2026 tarihli okumalar. Kararlar <https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/05/20260525-4.pdf> ve <https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/01/20230112-3.pdf> erişim tarihi 20 ve 21.10.2026. ↑

  6. 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (RG 17.12.2004/25673) (CMK) m. 134/3-4. ↑

  7. Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği (RG 01.06.2005/25832) m. 17/3-4, dördüncü fıkra RG 29.04.2016/29698 ile değişik. ↑

  8. CMK m. 66/7. ↑

  9. Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu Tasarısı ile Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması ve Bu Kanuna Bazı Maddeler Eklenmesi Hakkında Kanun Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu (1/535, 1/292), TBMM 22. Dönem 3. Yasama Yılı, S. Sayısı: 698, hükümet tasarısının 110. maddesinin gerekçesi. ↑

  10. S. Sayısı: 698 (n 9), tasarının 110. maddesi ve Adalet Komisyonunun kabul ettiği metnin 134. maddesi. ↑

  11. CMK m. 134/4 (Değişik: 21.02.2014-6526/11). UYAP'taki konsolide metnin 30 numaralı notu. ↑

  12. Council of Europe, Convention on Cybercrime (ETS No 185, Budapest, 23.11.2001) m. 19(3)(b)-(c): “make and retain a copy of those computer data”, “maintain the integrity of the relevant stored computer data”. ↑

  13. Council of Europe, Explanatory Report to the Convention on Cybercrime (ETS No 185) § 197: “that is, "maintain the integrity of the data", or maintain the "chain of custody" of the data”. Üzerine yazılmış verinin izleri için § 196. ↑

  14. Explanatory Report (n 13), giriş, II. ↑

  15. AYM, K. 2026/36 (n 4), karşı oy § 3. Ayrıca Neslihan Ateş Benek, ‘Bilgisayarlarda, Bilgisayar Programlarında ve Kütüklerinde Arama, Kopyalama ve Elkoyma’ (2022) 10 [2] Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi 367, 372. ↑

  16. AYM, E. 2018/137, K. 2022/86, T. 30.06.2022 (RG 12.01.2023/32071), § 371, 380. ↑

  17. AYM, K. 2022/86 (n 16) § 376. ↑

  18. AYM, K. 2026/36 (n 4), olay, § 69-71 ve hüküm kısmı A-C. ↑

  19. AYM, K. 2026/36 (n 4) § 34-35, 37, 43, 45, 64-67. ↑

  20. AYM, K. 2026/36 (n 4) § 73 ve hüküm kısmı. CMK m. 134, UYAP'taki konsolide metnin 32 numaralı notu, 20.10.2026 ve 26.10.2026 tarihli okumalar. ↑

  21. AYM, K. 2026/36 (n 4) § 53, AYM, K. 2022/86 (n 16) § 371'e atıfla. ↑

  22. AYM, K. 2026/36 (n 4) § 55. ↑

  23. AYM, K. 2026/36 (n 4), karşı oy § 10-11. ↑

  24. Yönetmelik (n 7) m. 17/1, UYAP'taki metnin notu: “Danıştay İDDK’nın 23/1/2025 tarihli ve YD İtiraz No: 2024/629 sayılı kararıyla yürütmesi durdurulan fıkra”. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (RG 09.11.1982/17863 mükerrer) m. 13, AYM, K. 2026/36 (n 4) § 31-33'te aktarıldığı ve uygulandığı haliyle. ↑

  25. CMK m. 63/1, 67/1 ve 67/3. ↑

  26. CMK m. 67/5-6. ↑

  27. CMK m. 206/2-a ve 217/1-2. ↑

  28. Quynh Dang, Recommendation for Applications Using Approved Hash Algorithms (NIST SP 800-107 Rev 1, August 2012) s 4.1. ↑

  29. Dang (n 28) s 4.1: “A hash function that is not suitable for one application might be suitable for other cryptographic applications that do not require the same security properties.” ↑

  30. Xiaoyun Wang ve Hongbo Yu, ‘How to Break MD5 and Other Hash Functions’ (EUROCRYPT 2005), öz. ↑

  31. Sean Turner ve Lily Chen, Updated Security Considerations for the MD5 Message-Digest and the HMAC-MD5 Algorithms (RFC 6151, March 2011) s 1, 2.1, 2.2: “it is not prudent to use MD5 when collision resistance is required”, “is still pretty high”. ↑

  32. Marc Stevens vd., ‘The First Collision for Full SHA-1’ (2017) IACR Cryptology ePrint Archive 2017/190, öz. ↑

  33. Gaëtan Leurent ve Thomas Peyrin, ‘SHA-1 is a Shambles: First Chosen-Prefix Collision on SHA-1 and Application to the PGP Web of Trust’ (2020) IACR Cryptology ePrint Archive 2020/014, öz: “the same attacks that have been practical on MD5 since 2009 are now practical on SHA-1”. ↑

  34. Elaine Barker ve Allen Roginsky, Transitioning the Use of Cryptographic Algorithms and Key Lengths (NIST SP 800-131A Rev 2, March 2019) s 9 ve Tablo 8: “is acceptable for applications that do not require collision resistance”. ↑

  35. National Institute of Standards and Technology, ‘NIST Retires SHA-1 Cryptographic Algorithm’ (15.12.2022) <https://www.nist.gov/news-events/news/2022/12/nist-retires-sha-1-cryptographic-algorithm> erişim tarihi 20.10.2026. ↑

  36. National Institute of Standards and Technology, Secure Hash Standard (SHS) (FIPS PUB 180-4, August 2015). ↑

  37. Şahin (n 3) 280-281. ↑

  38. Şahin (n 3) 281, Dülger'den aktararak. Şule Karataş, ‘Dijital Aramalarda Verilerin İncelenmesi Usulü: CMK m. 134’ (2026) 11 [2] İstanbul Medeniyet Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 977, 993. ↑

  39. Keskin (n 3) 654-655, orada anılan Doğanay, Özen ve Özocak ve Değirmenci'nin çalışmalarına dayanarak. ↑

  40. Ateş Benek (n 15) 405. Muharrem Özen ve Gürkan Özocak, ‘Adli Bilişim, Elektronik Deliller ve Bilgisayarlarda Arama ve El Koyma Tedbirinin Hukuki Rejimi (CMK M. 134)’ (2015) 2015 [1] Ankara Barosu Dergisi 41, 53, 70. Kağıda yazdırma kuralına ilişkin eleştiride Ateş Benek Tanrıkulu'ya atıf yapmaktadır. ↑

  41. Scientific Working Group on Digital Evidence, SWGDE Position on the Use of MD5 and SHA1 Hash Algorithms in Digital and Multimedia Forensics (18-F-004-1.0, 29.09.2019) s 3: “remain acceptable for integrity verification and file identification applications in digital forensics”. ↑

  42. SWGDE (n 41) s 4.5 ve 5: “to create a different file whose hash matches a pre-existing file’s hash”, “the only way to manipulate the evidence without detection is to do it before it is hashed”. ↑

  43. SWGDE (n 41) s 4.2 ve 5: “only provide this protection from the time the hash is made and depend on the hash being stored securely”. ↑

  44. Scientific Working Group on Digital Evidence, Best Practices Regarding Data Integrity Within Digital Forensics (06-F-001-2.0, 17.06.2026, Draft for Public Comment) s 8, 8.2 ve 9: “is not intended to prove that the acquired data originated from a specific mobile device”. ↑

  45. Gary C Kessler, ‘The Impact of MD5 File Hash Collisions on Digital Forensic Imaging’ (2016) 11 [4] Journal of Digital Forensics, Security and Law, makale 9, öz. Gary C Kessler, ‘The Impact of SHA-1 File Hash Collisions on Digital Forensic Imaging: A Follow-up Experiment’ (2016) 11 [4] Journal of Digital Forensics, Security and Law 139, 139-142. ↑

  46. Kessler, ‘SHA-1’ (n 45) 142: “As long as both individual files and the entire image are hashed, the theoretical occurrence of individual file collisions is not a factor in confirming the evidentiary integrity of a forensic copy”. ↑

  47. SWGDE (n 41) s 5. ↑

  48. Kessler, ‘SHA-1’ (n 45) 141-142. ↑

  49. SWGDE (n 41) s 4.2. ↑

  50. Stevens vd. (n 32) öz. ↑

  51. SWGDE (n 41) s 5. ↑

  52. Barker ve Roginsky (n 34) s 9 ve Tablo 8. ↑

  53. 15.01.2004 tarihli ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu (RG 23.01.2004/25355) m. 3/h. ↑

  54. SWGDE, Best Practices (n 44) s 8.2. ↑

  55. AYM, K. 2026/36 (n 4) § 52, 55. ↑

  56. Ateş Benek (n 15) 405. Şahin (n 3) 281. ↑

  57. SWGDE (n 41) s 4.3. ↑

  58. AYM, K. 2026/36 (n 4) § 62. ↑

  59. Federal Rules of Evidence (United States) r 902(14): “authenticated by a process of digital identification”. ↑

  60. Advisory Committee on Evidence Rules, 2017 değişikliğine ilişkin Komite Notu, r 902, (14) numaralı paragraf: “reliably attest to the fact that they are exact duplicates”. ↑

  61. Komite Notu (n 60). ↑

  62. Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/3737), sunuluş 22.06.2026, 15. madde ve gerekçesi <https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/28702068-8336-454a-a986-019eee6025e6> erişim tarihi 21.10.2026. Karataş'a göre Adalet Komisyonu hükmü metninin 16. maddesi olarak korumuştur: Karataş (n 38) 1013. ↑

  63. TBMM'nin 2/3737 sayılı teklife ilişkin sayfasında sonuç “KANUNLAŞTI” olarak gösterilmektedir. CMK, UYAP'taki konsolide metin: 16.07.2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanun m. 231, 247 ve 308 gibi maddelerde yer almakta, m. 134'te yer almamaktadır (32 numaralı not). ↑

  64. Karataş (n 38) 981, 1013. ↑